8/6/11

ΕΜΠΟΡΙΟ ΛΥΤΡΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ



Σκλαβοπάζαρο της Κωνσταντινούπολης. Αθήνα, Εθνική Βιβλιοθήκη Γ.Π 300.
Μπορεί η ναυμαχία της Ναυπάκτου να κατέληξε με την περιφανή νίκη των χριστιανικών δυνάμεων, δεν κατόρθωσε, όμως, να τερματίσει τις συγκρούσεις στη Μεσόγειο, ούτε να επιφέρει την ασφάλεια στις θαλάσσιες μεταφορές.
Ίσως να φαίνεται περίεργο, αλλά πειρατεία στα νερά της Μεσογείου δεν ασκούσαν μόνο οι Μουσουλμάνοι της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και των ακτών της Μπαρμπαριάς. Αντίστοιχα, από τα χριστιανικά κράτη εξορμούσαν Ιωαννίτες ιππότες της Μάλτας, Καταλανοί, Γάλλοι και Ιταλοί, οι οποίοι επιδίδονταν επίσης στην περιατεία και το κούρσος. Λίγο αργότερα, από τον 17ο αιώνα και μετά, εμφανίζονται και Άγγλοι και Ολλανδοί πειρατές, οι οποίοι κατέληξαν να είναι οι πλέον επίφοβοι. Είναι φανερό ότι ο όγκος των εμπορευμάτων και τα δίκτυα εξαγοράς αιχμαλώτων αποτελούσαν ισχυρούς πόλους έλξης για τους πανταχόθεν τυχοδιώκτες της θάλασσας, χωρίς να εξαιρούνται και Έλληνες πειρατές από τη Μάνη, τα Επτάνησα και άλλες περιοχές.
Αυτή η κατάσταση συνεχίστηκε κλιμακούμενη μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. Μόνο τότε οι προσπάθειες των Βρετανών, των Γάλλων και των Αμερικανών, κατά κύριο λόγο, κατόρθωσαν να επιβάλουν μια κάποια ασφάλεια στη Μεσόγειο. Στο πλαίσιο αυτό, μάλιστα, οι Γάλλοι έθεσαν τις βάσεις για την αποικιοποίηση της Β. Αφρικής κατά τη δεκαετία του 1830.

Ύστερα από τον τελευταίο πόλεμο με τους Οθωμανούς στις αρχές του 18ου αιώνα, η ναυτική δύναμη της Βενετίας είχε περιοριστεί σημαντικά. Έτσι κι αλλιώς, οι Βενετοί είχαν χάσει την πρωτοκαθεδρία τους στο εμπόριο της Μεσογείου από τις εμπορικές επιχειρήσεις των Βρετανών, των Γάλλων και των Ολλανδών, οπότε δεν υπήρχε ανάγκη συντήρησης ισχυρού στόλου για να προστατεύουν τα εμπορικά πλοία.
Για να αντιμετωπίσουν, λοιπόν, τα προβλήματα που προέκυπταν από τη δράση των πειρατών, οι Βενετοί κατέφευγαν όλο και συχνότερα στη διενέργεια εράνων για την απελευθέρωση των αιχμαλώτων. Έτσι, ενώ μέχρι τότε η συγκέντρωση χρημάτων είχε εθελοντικό χαρακτήρα, η συμμετοχή των υπηκόων της Δημοκρατίας γίνεται σχεδόν υποχρεωτική.
Παρακάτω διαβάζουμε μία προκήρυξη του Μεγάλου Πρωτοπαπά Κέρκυρας για έρανο υπέρ της εξαγοράς σκλάβων.

ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΙΚΗ ΕΝΤΟΛΗ (18ος αι.)

Ημες Εμμανουήλ Καλικιόπουλος Θε Ελέει, Μέγας Πρωτοπαπάς Πόλεως και Νήσου Κερκύρας και της αυτς Διοικήσεως.
Ες νέργειαν της Αθεντικς Επιστολς του νν Υψηλοτάτου Προβλεπτο Γγενεράλ Θαλάσσης Κυρίου, κυρίου Ιακώβου Γραδενίγου, σταλθείσης προς μς εις τας 25= του παρόντος Ε.Ν. Προστάσσομεν παντας τους ημετέρους εφημερίους των παρ’ημίν Αγίων του Θεο Εκκλησιν τατης της Πόλεως μετά την ποίμευσιν του παρόντος να ήθελαν εις πάσαν Κυριακήν και άλλας ορτασίμους ημέρας ζητον ελεημοσύνην διά την εξαγοράν τν ταλαιπόρων Σκλάβων ευρισκομένων εις χείρας των μισοχρίστων Αγαρηνών, βάνωντας καθ’ έκαστος εφημέριος εις την εκκλησίαν του εις τόπον αρμόδιον και φαινόμενον ένα κουτίον τε σκάτουλα με την αυτήν επιγραφήν (Διά την εξαγοράν τν Σκλάβων)
Η δε συναχθείσα πό καιρο Ελεημοσύνη θέλει σταλθεί όπου εις ποινήν του καθ’ενός παρηκόου, κατά το αυτεξούσιον της αυτής Υψηλότητος.
Εδόθη εκ της ημετέρας Ιεροπροεδρικής Καγγελαρίας αψπ΄ (1780) Μαΐου κδ΄(24)
† Εμμανουήλ ο Κερκύρας Μέγας Πρωτοπαπάς
∫ Στυλιανός Βλασσόπουλος Καγγελάριος
της Πρωτοπαπαδικής αξίας∫
Ι.ΑΚ., ΠΡΩΤΟΠ. 65, ΦΙΛΤΖΑ 5, σελ. 13r
 
Α.Ν.Κ., Πρωτοπαπ. 65, Φίλτζα 5, σ. 13r

Βλέπουμε ότι όποιος ιερέας δεν ακολουθούσε τις οδηγίες του Πρωτοπαπά θα τιμωρούταν, με εντολή του Προβλεπτή, βεβαίως.
Μπορούμε ακόμη να διακρίνουμε την εκμετάλλευση των δομών της Εκκλησίας από την πλευρά του κράτους, προκειμένου αυτό να προωθήσει τις πολιτικές του.

(το παρόν άρθρο συντάχθηκε από τον Ανδρέα Γραμμένο και δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Η Κέρκυρα Σήμερα", 1-11-2006, σ. 5)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΠΟΥ ΑΝΑΡΤΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ.
ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΤΑΙ Η ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ, ΔΗΛΑΔΗ Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΣΥΝΤΑΚΤΗ ΚΑΘΕ ΑΡΘΡΟΥ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ.